Case study · Moda cyrkularna · LCA

Envirly x Ubrania Do Oddania: jak policzyć wpływ drugiego obiegu odzieży

Drugi obieg, który mówi liczbami. Jak Ubrania Do Oddania zbudowały kalkulator wpływu środowiskowego oparty na LCA i odporny na zarzut greenwashingu.

Kontekst: drugi obieg potrzebuje liczb

Model Ubrania Do Oddania jest prosty: przekazujesz niepotrzebne ubrania, wspierasz wybraną inicjatywę i pomagasz ograniczyć ilość odpadów tekstylnych. Kilka kliknięć, jedna paczka i realny efekt.

W komunikacji środowiskowej prostota działania to jednak dopiero połowa drogi. Druga połowa to odpowiedź na pytanie, które coraz częściej zadają świadomi konsumenci i partnerzy biznesowi: „Pokażcie, jak to policzyliście”.

UDO potrzebowało więc nie tylko atrakcyjnego wskaźnika na stronie, lecz aktualnych i audytowalnych danych. Takich, które przeliczają każdy kilogram przekazanej odzieży na konkretne, możliwe do wyjaśnienia efekty: uniknięte emisje gazów cieplarnianych oraz ograniczony pobór wody.

Założenie projektu było jednoznaczne: kalkulator nie miał być ozdobą strony ani marketingowym licznikiem. Miał opierać się na LCA, mieć jasno zdefiniowany zakres oraz porównywać dwa procesy zrozumiałe dla odbiorcy: środowiskowy koszt produkcji nowej odzieży oraz działalność UDO związaną z wprowadzaniem ubrań do ponownego obiegu.

Wyzwanie: komunikacja wpływu bez greenwashingu

W branży fashion coraz trudniej mówić o wpływie środowiskowym bez danych. Konsumenci, partnerzy B2B i zespoły ESG pytają o metodologię, granice analizy oraz źródła wskaźników. Ma to szczególne znaczenie w przypadku drugiego obiegu, gdzie komunikacja często opiera się na intuicyjnym przekonaniu, że ponowne użycie jest lepsze niż produkcja od zera. Intuicja jest dobrym początkiem, ale słabym dowodem.

Zespół Ubrania Do Oddania potrzebował odpowiedzi na kilka praktycznych pytań:

Największym ryzykiem była zbyt ogólna narracja. Deklaracja środowiskowa bez precyzyjnego zakresu łatwo traci wiarygodność. Dlatego punktem wyjścia nie był slogan, lecz jednostka funkcjonalna: 1 kg odzieży.

Jak pomogło Envirly

Envirly wsparło Ubrania Do Oddania w aktualizacji wskaźników środowiskowych oraz kalkulatora wpływu. Prace koncentrowały się na porównaniu dwóch scenariuszy: produkcji odzieży od podstaw oraz działalności UDO związanej z przygotowaniem ubrań do ponownego obiegu.

Zakres współpracy objął:

Najważniejszym rezultatem było narzędzie, dzięki któremu użytkownik może zobaczyć efekt własnej decyzji. Osoba przekazująca ubrania sprawdza, ile emisji oraz poboru wody udało się uniknąć w porównaniu z produkcją nowej odzieży.

Metodologia: LCA, zakres i źródła danych

Analizę przeprowadzono zgodnie z metodą LCA, czyli Life Cycle Assessment. LCA pozwala ocenić wpływ środowiskowy produktu lub procesu w jasno zdefiniowanym cyklu życia. W tym projekcie metoda posłużyła do porównania wpływu produkcji nowej odzieży z wpływem procesów realizowanych przez Ubrania Do Oddania.

Przedmiotem analizy był 1 kg próbki odzieży. Zakres obejmował etap cradle-to-gate, czyli analizę do momentu wyjścia ubrań z sortowni w modelu UDO. Taki zakres umożliwił porównanie scenariusza produkcji nowej odzieży z procesem przygotowania odzieży do ponownego obiegu.

W komunikacji UDO wskazano, że głównymi źródłami współczynników były Ecoinvent 3.11, AIB 2024, publikacje dostępne w ScienceDirect oraz dane od dostawców. Dzięki temu kalkulator opiera się na zestawie danych dobranym do konkretnego celu analizy.

Kalkulator jako narzędzie edukacji i partnerstw

Zaktualizowany kalkulator wpływu środowiskowego pełni kilka funkcji. Użytkownikowi pokazuje efekt odpowiedzialnego przekazania odzieży dalej. Partnerom UDO dostarcza danych, które mogą wykorzystać w komunikacji ESG, działaniach pracowniczych, kampaniach społecznych i projektach CSR.

UDO prezentuje wpływ zarówno w jednostkach technicznych, jak i przez porównania bardziej intuicyjne dla odbiorcy. Wyniki odnoszone są między innymi do liczby godzin oglądania materiałów online, kilometrów przejechanych samochodem, zapasu wody pitnej dla jednej osoby czy liczby pięciominutowych pryszniców.

Takie przeliczenia pomagają zrozumieć skalę wpływu bez upraszczania metodologii. Kilogramy CO₂e oraz metry sześcienne wody są niezbędne w raportach, ale nie zawsze sprawdzają się w komunikacji z użytkownikiem. Kalkulator łączy oba poziomy: zachowuje dane źródłowe i jednocześnie tłumaczy je na język, który można szybko zrozumieć.

Wartość dla Ubrania Do Oddania

Współpraca z Envirly pozwoliła marce wzmocnić wiarygodność, edukację użytkowników, współpracę z partnerami oraz użyteczność danych.

Co ten case pokazuje firmom z branży mody, retail i recommerce

Projekt daje prostą lekcję: komunikacja środowiskowa powinna zaczynać się od danych. Dotyczy to szczególnie firm, które chcą porównywać modele cyrkularne z tradycyjną produkcją albo pokazywać klientom wpływ ich decyzji.

Najważniejsze wnioski:

Podsumowanie

Współpraca Envirly z Ubrania Do Oddania pokazuje, jak dane środowiskowe mogą wspierać model cyrkularny w praktyce. Zaktualizowany kalkulator wpływu pozwala przeliczyć efekt przekazanej odzieży na konkretne wskaźniki: uniknięte emisje CO₂e oraz ograniczony pobór wody w porównaniu z produkcją nowych tekstyliów.

Dzięki analizie LCA Ubrania Do Oddania mogą przedstawiać wpływ drugiego obiegu w liczbach, a użytkownicy i partnerzy lepiej rozumieją efekt swoich działań. To przykład wykorzystania danych środowiskowych poza samym raportem: w edukacji, komunikacji, partnerstwach i rozwoju modelu biznesowego.

Dla firm z branży mody, retail i recommerce wniosek jest praktyczny: zanim zacznie się mówić o wpływie środowiskowym, trzeba ustalić, co dokładnie zostało policzone, w jakim zakresie i na podstawie jakich danych. Dopiero wtedy komunikacja zyskuje solidny fundament.